İran, ticaretin yüzde 40’ını kara ve koridor yollarına kaydırabilir

İran Deniz Taşımacılığı Birliği yetkilisi Kambiz İtimadi, ABD ambargosuna karşı ülke ticaretinin yüzde 40’ının kara ve koridor yollarına yönlendirilebileceğini açıkladı.

İran, ticaretin yüzde 40’ını kara ve koridor yollarına kaydırabilir
Yayınlanma: Mayıs 1, 2026 Güncelleme: Mayıs 1, 2026

İran Deniz Taşımacılığı Birliği Konteyner Komitesi Başkanı Kambiz İtimadi, ülkesinin dış ticaretinde deniz yoluna olan yüksek bağımlılığa dikkat çekerek, ABD’nin uyguladığı yaptırımlar karşısında alternatif taşımacılık yöntemlerinin devreye alınabileceğini ifade etti. İtimadi, İran’ın mevcut ticaret hacminin önemli bir kısmının kara yolları ve uluslararası taşımacılık koridorları üzerinden sürdürülebileceğini belirtti.

Fars Haber Ajansı’na konuşan İtimadi, özellikle deniz taşımacılığına yönelik uygulanan ambargoların etkisini azaltmak amacıyla farklı lojistik seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. İran’ın yıllardır yaptırımlarla karşı karşıya olduğunu hatırlatan yetkili, bu süreçte alternatif ticaret yolları geliştirme konusunda ciddi bir deneyim kazanıldığını dile getirdi.

Deniz taşımacılığına bağımlılık öne çıkıyor

İran ekonomisinin dış ticaretinde deniz taşımacılığı büyük bir paya sahip bulunuyor. Yetkililerin verdiği bilgilere göre, ülkenin dış ticaretinin yüzde 90’dan fazlası deniz yolu ile gerçekleştiriliyor. Bu durum, İran’ın uluslararası ticarette deniz ulaşımına büyük ölçüde bağımlı olduğunu ortaya koyuyor.

Ancak ABD tarafından uygulanan yaptırımlar ve deniz ambargosu, bu bağımlılığın risklerini de gözler önüne seriyor. Uzmanlar, tek bir taşımacılık yöntemine bağlı kalmanın, özellikle yaptırımlar altında olan ülkeler için ciddi kırılganlık oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Kara ve koridor taşımacılığı alternatifi

Kambiz İtimadi, deniz taşımacılığına alternatif olarak kara yolları ve uluslararası koridorların daha etkin şekilde kullanılabileceğini belirtti. “İran ticaretinin yüzde 40’ı kara ve koridor yollarına aktarılabilir” diyen İtimadi, bu kapasitenin mevcut altyapı ile mümkün olduğunu ifade etti.

Bu açıklama, İran’ın ticaret stratejisinde önemli bir değişim potansiyeline işaret ediyor. Kara taşımacılığı ve transit koridorların daha aktif kullanılması, ülkenin ticaret hacmini koruma ve geliştirme hedefi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kuzey-Güney Koridoru’nun rolü

İtimadi, alternatif taşımacılık yolları arasında özellikle Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru’nun öne çıktığını belirtti. İran’ın toplam transit ticaret hacminin yaklaşık yüzde 15’inin bu koridora yönlendirilebileceğini ifade etti.

Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru, Hindistan’dan başlayarak İran üzerinden Rusya’ya ve Avrupa’ya uzanan geniş kapsamlı bir taşımacılık ağı olarak biliniyor. Bu hat sayesinde yüklerin daha kısa sürede taşınması ve maliyetlerin azaltılması amaçlanıyor.

Uluslararası iş birliği ağı genişliyor

Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru, 12 Eylül 2000 tarihinde Rusya, İran ve Hindistan arasında imzalanan anlaşma ile kuruldu. Zaman içinde projeye Azerbaycan ve Türkiye’nin de aralarında bulunduğu birçok ülke dahil oldu.

Bu geniş katılım, koridorun uluslararası ticarette önemli bir alternatif güzergah haline gelmesini sağladı. İran’ın bu hattı daha etkin kullanma hedefi, bölgesel ve küresel iş birliklerinin önemini ortaya koyuyor.

Ambargo koşullarında stratejik yaklaşım

ABD’nin uyguladığı deniz ambargosu, İran’ın ticaret stratejilerini yeniden gözden geçirmesine neden oldu. İtimadi’nin açıklamaları, bu sürecin yalnızca kısa vadeli bir çözüm arayışı olmadığını, aynı zamanda uzun vadeli bir dönüşüm planı olduğunu gösteriyor.

Alternatif taşımacılık yollarının geliştirilmesi, İran’ın yaptırımlar karşısındaki direncini artırma hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda kara taşımacılığı ve koridor projeleri ön plana çıkıyor.

Ekonomik etkiler ve beklentiler

Uzmanlar, kara ve koridor taşımacılığına yönelimin İran ekonomisi üzerinde çeşitli etkiler yaratabileceğini belirtiyor. Lojistik süreçlerin çeşitlenmesi, ticaretin sürdürülebilirliği açısından önemli bir avantaj sağlayabilir.

Öte yandan, bu dönüşümün altyapı yatırımları ve uluslararası iş birlikleri gerektirdiği de ifade ediliyor. İran’ın bu süreçte atacağı adımlar, ülkenin ticaret hacmi ve ekonomik performansı üzerinde belirleyici olabilir.

Deniz dışı seçeneklerin önemi artıyor

İran’ın dış ticaretinde deniz dışı seçeneklere yönelme planı, küresel ticaret dinamikleri açısından da dikkat çekiyor. Özellikle yaptırımlar altındaki ülkelerin alternatif lojistik çözümler geliştirme çabaları, uluslararası ticarette yeni dengelerin oluşmasına yol açabilir.

Bu kapsamda kara ve koridor taşımacılığı, yalnızca İran için değil, benzer koşullarda faaliyet gösteren ülkeler için de önemli bir örnek teşkil ediyor.

İran’ın ticaretinin yüzde 40’ını kara ve koridor yollarına kaydırma hedefi, ülkenin ekonomik stratejisinde önemli bir değişim sinyali veriyor. Sürecin nasıl ilerleyeceği, altyapı yatırımları ve uluslararası iş birliklerinin gelişimiyle birlikte netlik kazanacak.